Swoosh

Gwybodaeth » Iechyd » Iechyd Rhywiol » Beichiogrwydd

Sut mae beichiogrwydd yn digwydd

Yn ystod rhyw, bydd sberm sy’n cael ei ryddhau o’r pidyn yn nofio i mewn i’r fagina, trwy geg y groth, i mewn i’r groth ac yna i mewn i’r tiwbiau ffalopaidd yn edrych am wy i’w ffrwythloni
Os oes yna wy yn y tiwb, fe fydd cannoedd o sberm yn ceisio’i gyrraedd
Mae’n bosib y bydd un sberm yn glynu at wal yr wy ac yn dechrau ar siwrnai araf i mewn i ganol yr wy. Gall hyn gymryd rhyw dair awr
Unwaith y bydd y sberm i mewn, bydd y wal yn caledu i atal sberm arall rhag mynd i mewn hefyd
Yna bydd yr wy, wedi’i ffrwythloni, yn symud i lawr y tiwb ffalopaidd i mewn i’r groth
Ar ôl rhyw 10 diwrnod bydd yr wy, wedi’i ffrwythloni, yn dechrau glynu at leinin trwchus y groth, a dyna ddechrau i’r beichiogrwydd
Yna bydd yr embryo yn datblygu yn faban yn y groth

Arwyddion eich bod chi’n feichiog

Teimlo’n flinedig
Bronnau wedi chwyddo neu’n dyner
Methu mislif
Mislif byrrach, ysgafnach nag arfer
Newidiadau yn eich chwant bwyd a diflasu ar rai bwydydd
Cyfog a chwydu (‘salwch bore’ yw’r enw ar hyn, ond gall ddigwydd unrhyw adeg yn ystod y dydd)
Teimlo wedi chwyddo
Cramp fel cramp mislif
Gwneud dwr yn aml
Hwyliau’n newid

Os ydych chi’n meddwl eich bod chi’n feichiog, peidiwch â chynhyrfu. Mae profion beichiogrwydd yn y cartref ar gael oddi wrth fferyllwyr ac maen nhw’n costio hyd at £12. Maen nhw’n fanwl-gywir iawn. Gallwch chi hefyd gael profion beichiogrwydd yn rhad ac am ddim mewn llawer o glinigau cynllunio teulu, Meddygon Teulu neu glinigau pobl ifanc
Os yw’r canlyniadau’n bositif, ceisiwch siarad â’ch partner, eich teulu neu’ch gwarcheidwad a’ch Meddyg Teulu ynglyn â’ch camau nesaf
Beth bynnag y byddwch chi’n penderfynu ei wneud, fe fydd angen cefnogaeth arnoch chi, felly siaradwch â’r bobl sy’n agos atoch chi

Cyfnodau beichiogrwydd (neu drimisoedd)

Bydd beichiogrwydd normal fel arfer yn para rhwng 37 a 42 wythnos (naw mis) a bydd yn cael ei fesur o ddiwrnod cyntaf y mislif diwethaf

Y trimis cyntaf

Ar ôl chwe wythnos, bydd yr holl brif organau yn ffurfio a bydd y galon yn dechrau curo. Bydd yr embryo ychydig dros 1cm o hyd
Ar ôl 12 wythnos, bydd yr embryo wedi dod yn ffetws a bydd ganddo freichiau, coesau, bysedd, bysedd traed a wyneb. Fe fydd tua 76mm o hyd

Yr ail drimis

Erbyn 20 wythnos, bydd yr esgyrn yn galed a gall y fam deimlo ciciau neu'r igian (hiccups) hyd yn oed
Gall y ffetws hefyd glywed synau fel lleisiau
Erbyn 24 wythnos, bydd y llygaid ar agor. Pe byddai’r baban yn cael ei eni bryd yma, fe allai oroesi, ond mae’n bosib y byddai angen help arno oddi wrth feddygon, ac fe allai ddioddef problemau iechyd mawr

Y trydydd trimis

Bydd y ffetws yn parhau i dyfu ac ennill pwysau. Bydd yr ysgyfaint yn datblygu o hyd
Ar ôl 36 wythnos, fe fydd y baban fel arfer yn ymsefydlu mewn ystum â’i ben i lawr, yn barod i’w eni

Pryd fydd merch yn ffrwythlon?

I feichiogi, mae angen i ferch gael rhyw o gwmpas yr amser mae’n ofylu (pan fydd ei chorff yn rhyddhau wy i’r tiwb ffalopaidd). Bydd hyn yn para 8-9 diwrnod fel arfer
Bydd merch fel arfer yn ofylu 12-16 diwrnod cyn dechrau ei mislif nesaf

Atal cenhedlu

I osgoi dod yn feichiog, mae’n rhaid defnyddio dull atal cenhedlu i atal sberm rhag cyfarfod ag wy
Gall hyn fod yn ddull rhwystrol, fel condom sy’n atal y sberm rhag mynd i mewn i gorff y ferch, neu’n ddull sy’n atal yr wy rhag cael ei gynhyrchu, fel y bilsen atal cenhedlu. Gwelwch adran Atal cenhedlu

Erthyliad

Erthyliad yw’r enw ar y broses pan fydd beichiogrwydd yn cael ei derfynu trwy gael gwared â’r wy wedi’i ffrwythloni neu embryo o’r groth, naill ai trwy gymryd pils neu drwy lawdriniaeth
Mae erthyliadau yn gyfreithlon hyd at 24 wythnos yng Nghymru, Lloegr a’r Alban, ond nid yng Ngogledd Iwerddon
Rhaid perfformio erthyliadau mewn ysbyty GIG neu glinig cymeradwy
Mae’n driniaeth feddygol ddiogel ac ni fydd yn effeithio ar eich gallu i gael plant yn y dyfodol. Fodd bynnag, bydd llawer o ferched yn teimlo euogrwydd, stres, iselder a theimlad o golled wedyn
Mae erthyliadau’n bwnc emosiynol, ac mae llawer o bobl o’u plaid neu yn eu herbyn. Mae’n bwysig eich bod chi’n penderfynu drosoch chi’ch hun ar ôl ichi gael y ffeithiau i gyd. Eich corff chi ydyw, felly penderfynwch CHI.
Cyn penderfynu, siaradwch â’ch Meddyg Teulu i gael yr holl wybodaeth y mae ei hangen arnoch chi